Budowanie inteligencji kulturowej sprawia, że jesteś lepszym menedżerem

Zdjęcie współpracowniczki – Julia MartinsJulia Martins
20 lutego 2025
5 min czytania
facebookx-twitterlinkedin
Szablony
Obejrzyj prezentację

Podsumowanie

Zarządzanie dzisiejszymi globalnymi i rozproszonymi zespołami wymaga czegoś więcej niż tylko umiejętności interpersonalnych – potrzebna jest inteligencja kulturowa. Ten przewodnik wyjaśnia, czym jest inteligencja kulturowa (CQ), dlaczego jest ważna i jak menedżerowie mogą ją rozwijać, aby lepiej wspierać członków zespołu z różnych środowisk. Poznaj praktyczne sposoby kierowania zespołem z empatią i wzmacniania dynamiki zespołu.

Inteligencja kulturowa polega na rozumieniu, że różni członkowie zespołu mogą mieć różne sposoby myślenia lub wyrażania siebie. Zrozumienie, w jaki sposób kultura członka zespołu różni się od Twojej, sprawia, że stajesz się bardziej inkluzywnym, wspierającym i skutecznym menedżerem. 

Inteligencja kulturowa ma zastosowanie w różnych sytuacjach – od pomocy w prowadzeniu skutecznych spotkań 1:1 po sprawianie, że członkowie zespołu czują się bardziej komfortowo w grupie. W tym artykule przeprowadzimy Cię przez proces budowania inteligencji kulturowej, aby wspierać wszystkich członków zespołu, bez względu na to, skąd pochodzą.

[Przeczytaj] Wskazówki, jak wzmocnić dynamikę zespołu

Czym jest inteligencja kulturowa? 

Mówiąc najprościej, inteligencja kulturowa to umiejętność pracy z wieloma kulturami i międzykulturowej współpracy. Menedżerowie o wysokiej inteligencji kulturowej aktywnie uznają rolę, jaką kultura odgrywa w ich zespole i odpowiednio dostosowują swój styl zarządzania

Czym jest kultura?

Ogólnie rzecz biorąc, kultura to przekonania, zachowania, normy, tradycje, sztuka, zwyczaje i nawyki, które są wspólne dla grupy ludzi. Ten ogólny termin niekoniecznie odnosi się do kraju lub krajów pochodzenia danej osoby, ale raczej do społeczeństw lub społeczności, których jest ona częścią.

Inteligencja kulturowa jest kluczową umiejętnością każdego menedżera, nawet jeśli nie pracuje on w rozproszonym lub globalnym zespole. Dzieje się tak, ponieważ unikalne pochodzenie każdej osoby sprawia, że jest ona cennym zasobem dla zespołu. Zrozumienie, w jaki sposób kontekst kulturowy wpływa na każdego członka zespołu, pomaga stać się lepszym liderem. 

[Przeczytaj] Jak Twój styl zarządzania może pomóc Twojemu zespołowi
Przywództwo w czasie zmian: tworzenie przejrzystości i budowanie zaufania

Podczas tego webinaru eksperci Asany przedstawią konkretne wskazówki, które pomogą Twojemu zespołowi pokonać niepewność. Dowiedz się, jak pomóc pracownikom skupić się na tym, co najważniejsze.

Pobierz pełny raport
Miniatura webinaru „Przywództwo w czasie zmian”

Czym jest iloraz kulturowy (CQ)?

Podobnie jak IQ (intelligence quotient), który mierzy inteligencję, lub EQ (emotional quotient), który mierzy inteligencję emocjonalną, CQ mierzy inteligencję kulturową lub iloraz kulturowy. 

Skąd pochodzi termin „inteligencja kulturowa”?

CQ, czyli iloraz kulturowy, został po raz pierwszy użyty przez Christophera Earleya i Soon Ang na początku XXI wieku. Dodatkowe badania przeprowadzone przez Davida Thomasa i Kerra Inksona w tym samym czasie przyczyniły się do powstania holistycznej struktury inteligencji kulturowej. Ang i Linn Van Dyne rozwinęli później tę pracę, aby stworzyć oparty na badaniach sposób pomiaru wyników międzykulturowych: skalę CQ. 

W 2015 roku David Livermore opublikował książkę „Leading with Cultural Intelligence” (Przywództwo z inteligencją kulturową), aby dalej rozwijać skalę CQ opracowaną przez Anga i Van Dyne. Według Livermore'a istnieją cztery główne elementy inteligencji kulturowej: 

  1. CQ Drive, czyli pewność siebie danej osoby w zakresie jej zdolności do skutecznego funkcjonowania w różnych sytuacjach kulturowych. 

  2. Wiedza CQ, która obejmuje rozumienie podobieństw i różnic między kulturami.

  3. Strategia CQ, która obejmuje sposób, w jaki dana osoba rozumie i przetwarza doświadczenia, które różnią się kulturowo od jej własnych.

  4. Działanie CQ, czyli zdolność osoby do dostosowania swoich zachowań werbalnych i niewerbalnych do różnych kultur.

Osoby o wysokim CQ mają wszystkie cztery zdolności. Możesz wykonać test lub samoocenę, aby zmierzyć swój iloraz kulturowy, ale ta umiejętność nie jest zazwyczaj tak oparta na liczbach jak inne rodzaje inteligencji, takie jak iloraz inteligencji. CQ to raczej umiejętność, którą budujesz przez całe życie, podobnie jak każdą inną umiejętność miękką

Inteligencja kulturowa a inteligencja emocjonalna

Inteligencja emocjonalna (EQ) to zdolność do rozpoznawania i regulowania własnych emocji w celu poprawy współpracy, więzi i empatii, a także nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi lub ograniczania konfliktów. EQ jest kluczem do rozwijania dobrych relacji interpersonalnych. 

Inteligencja kulturowa koncentruje się na wykorzystywaniu inteligencji emocjonalnej podczas kontaktów z osobami, których pochodzenie kulturowe różni się od Twojego. Osoby o wysokim poziomie inteligencji kulturowej wykorzystują swoją empatię i umiejętność nawiązywania więzi, aby zrozumieć potrzeby członków zespołu, którzy niekoniecznie wywodzą się z tego samego środowiska kulturowego.

Czym jest wrażliwość kulturowa?

Wrażliwość kulturowa to praktyka polegająca na świadomości różnic między kulturami bez przedkładania jednej kultury nad inną. Praktyka ta wynika z przekonania, że to, iż członek zespołu robi coś inaczej niż Ty, nie czyni tego lepszym ani gorszym. Liderzy o wysokiej wrażliwości kulturowej wiedzą, jak rozpoznawać różnice kulturowe, doceniać je i w razie potrzeby rozwiązywać problemy, aby stworzyć silne środowisko zespołu.

quotation mark
Łatwo jest wyrobić sobie nawyk myślenia najpierw o swoim kraju, a potem o innych. Zwracaj uwagę na używany język i bądź wrażliwy(-a) na różnice kulturowe, językowe i strefy czasowe.”
Jessica Gilmartin, dyrektor ds. marketingu przychodów, Asana
[Przeczytaj] Zarządzanie zespołami rozproszonymi: jak przewodzić z empatią międzykulturową

Rola inteligencji kulturowej w biznesie

Inteligencja kulturowa staje się coraz ważniejszą umiejętnością w biznesie ze względu na jej wpływ na budowanie zespołu. Jedną z najlepszych rzeczy w zarządzaniu zespołem jest współpraca z członkami zespołu, z których każdy wnosi do niego unikalną perspektywę i zestaw umiejętności. Nauka przywództwa z wykorzystaniem empatii międzykulturowej, uwzględnianie różnych środowisk kulturowych i wykorzystywanie wiedzy kulturowej to sposoby na poprawę umiejętności przywódczych.

Wielokulturowe zespoły czerpią korzyści z różnorodności opinii. Aby uwolnić potencjał różnorodnego zespołu i zbudować synergię, musisz zarządzać pracą zespołową i ją wspierać. W tym właśnie pomaga wysoki iloraz kulturowy.

Na przykład niektórzy członkowie zespołu prawdopodobnie czują się bardziej komfortowo w przypadku bezpośredniej komunikacji i informacji zwrotnej, podczas gdy inni mogą czuć się lepiej, gdy informacje zwrotne są przekazywane w sposób pośredni. Określenie, czego potrzebuje każdy członek zespołu, aby czuć się wysłuchanym i mile widzianym w pracy, to najlepszy sposób, aby zapewnić mu komfort w zespole.

quotation mark
Poznaj kulturę biznesową i style komunikacji w miejscu, w którym pracują członkowie Twojego zespołu. Mogę powiedzieć z całkowitą pewnością, że większość miejsc i większość ludzi nie funkcjonuje dokładnie tak samo jak ja.”
Joshua Zerkel, certyfikowany organizator profesjonalny i dyrektor ds. globalnego marketingu zaangażowania, Asana
Przywództwo w czasie zmian: tworzenie przejrzystości i budowanie zaufania

Podczas tego webinaru eksperci Asany przedstawią konkretne wskazówki, które pomogą Twojemu zespołowi pokonać niepewność. Dowiedz się, jak pomóc pracownikom skupić się na tym, co najważniejsze.

Miniatura webinaru „Przywództwo w czasie zmian”

Jak rozwijać inteligencję kulturową

Budowanie inteligencji kulturowej to proces ciągły. Nie jest to jednorazowa sprawa, jak w przypadku umiejętności technicznych. W tę umiejętność trzeba inwestować i rozwijać ją na przestrzeni czasu. 

1. Zacznij od własnej edukacji

Zanim zaczniesz stosować zdobytą wiedzę o inteligencji kulturowej, musisz najpierw zainwestować w własną edukację i zrozumienie. Obejmuje to poznawanie kultury (lub kultur) członków zespołu, ich stylów komunikacji oraz tego, czego oczekują od Ciebie jako menedżera lub lidera

Najlepszym sposobem na budowanie więzi międzykulturowych są wspólne doświadczenia, więc zacznij od poznania świąt i ważnych wydarzeń, które mają znaczenie kulturowe dla członków Twojego zespołu. Mogą to być urodziny, ważne święta religijne lub lokalne święta członków zespołu, którzy znajdują się w innym kraju. Poznawanie tych tematów jest procesem ciągłym, ale okazując zainteresowanie ważnymi wydarzeniami dla każdego członka zespołu, możesz sprawić, że poczują się bardziej komfortowo w miejscu pracy i mile widziani w Twoim zespole. 

Gdy już dowiesz się czegoś o kulturze każdego członka zespołu, zastosuj tę wiedzę w swoich działaniach. Na przykład, jeśli jeden z członków Twojego zespołu obchodzi ramadan i pości w ciągu dnia, rozważ, aby nie jeść ani nie pić przy nim, jeśli możesz, ponieważ może być spragniony. Te drobne rzeczy pomogą Ci zwiększyć komfort w zespole. 

quotation mark
Czytaj wiadomości z miejsc, w których znajdują się członkowie Twojego zespołu. Dowiedz się, jakie ważne wydarzenia mają miejsce w ich otoczeniu i jak mogą one wpłynąć na ich pracę i życie osobiste. Nie musisz wiedzieć wszystkiego, co się dzieje, ale znajomość kontekstu regionalnego pokazuje, że aktywnie interesujesz się regionem i że Ci na nim zależy.”
Joshua Zerkel, certyfikowany organizator profesjonalny i dyrektor ds. globalnego marketingu zaangażowania, Asana
Przeczytaj: Zarządzanie rozproszonymi zespołami: jak zarządzać swoim czasem i energią jako globalny lider

2. Weź pod uwagę normy i oczekiwania kulturowe

Członkowie zespołu z różnych kultur zazwyczaj komunikują się na różne sposoby. Częścią Twojej pracy jako menedżera jest uwzględnianie tych preferencji komunikacji podczas rozmów, a zwłaszcza podczas przekazywania konstruktywnych informacji zwrotnych.

Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, poświęć trochę czasu podczas następnego spotkania 1:1, aby zapytać o preferowany styl komunikacji każdego członka zespołu. Zapytaj, czy jest coś, co poprzedni menedżer robił dobrze i co możesz naśladować. Jeśli czujesz się z tym komfortowo, porozmawiaj o tym, w jaki sposób preferują otrzymywanie informacji zwrotnych – na przykład, czy wolą otrzymywać je na piśmie, czy na żywo? Rozwijanie tych umiejętności wymaga czasu, ale możesz to zrobić razem z członkami zespołu.

quotation mark
Pamiętaj, że każda kultura jest inna – w niektórych panuje kultura bezpośredniości, w innych przekazywanie informacji zwrotnych lub proszenie o pomoc może być trudniejsze. Postaraj się zrozumieć normy kulturowe każdego członka zespołu, aby lepiej przygotować się do zarządzania nimi.”
Jessica Gilmartin, dyrektor ds. marketingu przychodów, Asana
[Przeczytaj] Przewodnik menedżera po stylach komunikacji

3. Zwracaj uwagę na mowę ciała

Skuteczna komunikacja ma kluczowe znaczenie dla zarządzania zespołem opartym na współpracy. Równie ważne jest, aby zwracać uwagę na to, co nie jest mówione w zespole. 

W niektórych kulturach nie ma miejsca na konfrontację, a członkowie zespołu mogą nie mówić o tym, co myślą. Na przykład możesz mieć członka zespołu, który nie czuje się komfortowo, zwracając się do Ciebie bezpośrednio z problemem. Aby stać się bardziej skutecznym menedżerem dla tego członka zespołu, spróbuj zauważyć, czy był cicho w biurze lub na Slacku zespołu, i zapytaj, czy coś go dręczy.

Podobnie, jeśli członek zespołu nie zabiera głosu podczas spotkań, zapytaj go podczas spotkania 1:1, czy jest coś, co możesz zrobić, aby go wesprzeć jako menedżer. Być może wolałby wcześniej zapoznać się z agendą spotkania, aby móc przygotować pytania z wyprzedzeniem, zamiast wymyślać je na bieżąco. Te drobne szczegóły mogą wiele zdziałać, jeśli chodzi o wspieranie zespołu. 

quotation mark
Podczas spotkań zespołu pamiętaj, aby zwracać się do osób, które milczą. W wielu kulturach ludzie niechętnie zabierają głos na spotkaniach, a dla niektórych osób jest to szczególnie trudne w środowisku wirtualnym. Ułatw ludziom dzielenie się swoimi opiniami, dając im możliwość zabrania głosu i zapraszając ich bezpośrednio do udziału, nawet jeśli jest to tak proste, jak „Czy jest coś, co chcesz dodać?”.”
Joshua Zerkel, certyfikowany organizator profesjonalny i dyrektor ds. globalnego marketingu zaangażowania, Asana

4. Praktykuj wdzięczność

Wdzięczność i uznanie to świetny sposób na budowanie bliskich relacji i pokazywanie członkom zespołu, że widzisz, jaką pracę wykonują. Jednak okazywanie uznania może być trudne, jeśli nie myślisz o tym aktywnie. Szczególnie trudno jest docenić członków zespołu, którzy mogą znajdować się w różnych biurach lub pracować zdalnie, ponieważ nie jesteś z nimi na co dzień. Aby temu zaradzić, staraj się doceniać ich osiągnięcia – nie tylko podczas spotkań 1:1, ale także na oczach całego zespołu. 

Rozważ wprowadzenie tradycji wyrażania wdzięczności w zespole, nawet jeśli będzie to tak proste, jak element agendy „pochwały” na spotkaniu zespołu lub kanał Slack poświęcony wyrażaniu wdzięczności. Możesz dać przykład i rozpocząć dzielenie się wdzięcznością, ale zachęć do udziału wszystkich członków zespołu. 

quotation mark
Zdalnym zespołom trudniej jest uzyskać uznanie za swoją pracę – niestety, co z oczu, to z serca. Staraj się szukać okazji, aby zespoły zdalne mogły zaprezentować się na wydarzeniach firmowych lub zespołowych (takich jak spotkanie całej firmy) i upewnij się, że szukasz sposobów na zapewnienie im widoczności poprzez nagrody zespołowe lub wyróżnienia.”
Jessica Gilmartin, dyrektor ds. marketingu przychodów, Asana

5. Nie lekceważ praktycznych szczegółów

Komunikacja niewerbalna i szczegóły kulturowe są ważne. Ale równie ważne jest, aby pomyśleć o logistyce zespołu. Jeśli zarządzasz zespołem rozproszonym w różnych strefach czasowych, planując spotkanie lub wysyłając wiadomość, zastanów się, która jest godzina u danego członka zespołu. Upewnij się, że członkowie zespołu są włączeni w pracę, a jeśli nie mogą wziąć udziału w spotkaniu, nagraj je, aby mogli później nadrobić zaległości. 

Czasami po prostu nie da się zebrać wszystkich członków zespołu na jednym spotkaniu. Jeśli Twój zespół obejmuje cały świat, rozważ organizowanie spotkań zespołu w różnych godzinach. Na przykład, jeśli siedziba Twojej firmy znajduje się w Stanach Zjednoczonych, organizuj cykliczne spotkania całego zespołu w różnych godzinach. W jednym tygodniu zaplanuj je na rano, aby członkowie zespołu z regionu EMEA mogli dołączyć. W kolejnym tygodniu zaplanuj je na popołudnie, aby było bardziej dogodne dla regionu APAC.  

quotation mark
Zwracaj szczególną uwagę na dzień i godzinę wysyłania wiadomości lub przydzielania zadań, aby nie przeszkadzać członkom zespołu z innych stref czasowych w środku nocy. Tak, każdy sam decyduje, jak zarządzać powiadomieniami, ale możesz też po prostu… nie wysyłać wiadomości, gdy wiesz, że to może być zły moment dla odbiorcy.”
Joshua Zerkel, certyfikowany organizator profesjonalny i dyrektor ds. globalnego marketingu zaangażowania, Asana
Przeczytaj: Zarządzanie rozproszonymi zespołami – 3 wskazówki dotyczące stosowania inkluzywnej komunikacji

Zarządzanie zespołami zróżnicowanymi kulturowo i inkluzywnymi

Różnorodność kulturowa to dar, ale umiejętność zarządzania zespołem o dużej różnorodności kulturowej wymaga praktyki. Częścią tego jest budowanie inteligencji kulturowej. Budowanie inteligencji kulturowej wymaga czasu jak każda umiejętność interpersonalna. Jednak inwestycja w rozwój tych umiejętności znajduje odzwierciedlenie w zdolności zespołu do bycia sobą w pracy. 

Przywództwo w czasie zmian: tworzenie przejrzystości i budowanie zaufania

Podczas tego webinaru eksperci Asany przedstawią konkretne wskazówki, które pomogą Twojemu zespołowi pokonać niepewność. Dowiedz się, jak pomóc pracownikom skupić się na tym, co najważniejsze.

Miniatura webinaru „Przywództwo w czasie zmian”

Powiązane zasoby

Artykuł

+110 najlepszych pytań na przełamanie lodów sprzyjających budowaniu zespołu