Jak zapobiec syndromowi oszusta i wypaleniu w zespole

9 stycznia 2026
4 min czytania
facebookx-twitterlinkedin
How to stop imposter syndrome and burnout before they take hold of your team article banner image
Szablony
Obejrzyj prezentację

Najnowsze badania wskazują na związek między syndromem oszusta a wypaleniem .

Syndrom oszusta – uporczywe poczucie, że nie masz kwalifikacji, aby być tam, gdzie jesteś, i że to tylko kwestia czasu, zanim ktoś zdemaskuje Cię jako oszusta – jest dobrze ugruntowaną dziedziną badań naukowych. Termin ten został po raz pierwszy opisany w 1978 roku, a większą popularność zyskał po publikacji „The Impostor Phenomenon” (1985) autorstwa Pauline Rose Clance, naukowczyni, która jako jedna z pierwszych ukuła go pod koniec lat 70. Wypalenie zawodowe – wynik przewlekłego stresu w miejscu pracy, który nie został odpowiednio opanowany – to termin z tej samej epoki: Herbert Freudenberger w pamiętny sposób opisuje wpływ wypalenia w swojej książce z 1974 roku, „Wypalenie zawodowe: wysoki koszt wysokich osiągnięć”.

quotation mark
Obserwujemy, że syndrom oszusta i wypalenie zaczynają się ze sobą łączyć.”
Dr Sahar Yousef, neurobiolog poznawczy i wykładowczyni Haas School of Business na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley

Dr Sahar Yousef, neurobiolog poznawczy z Haas School of Business na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, twierdzi, że te schorzenia pojawiają się jednocześnie u większej liczby pracowników na wczesnym etapie kariery.

„Obserwujemy, że syndrom oszusta i wypalenie zaczynają się ze sobą łączyć w sposób, który jest niepokojący, ale jednocześnie ma sens. To fascynująca, nowa dziedzina, którą warto się zająć, zwłaszcza w odniesieniu do młodszych osób z pokolenia Z, które dopiero rozpoczynają swoją karierę”.

Ilustracja przedstawiająca Asanę

„Koncentracja to mięsień”, który staje się silniejszy, im częściej się go używa, mówi dr Yousef.

Dr Yousef przemawiała 2 czerwca 2022 r. w ramach dyskusji panelowej zorganizowanej przez Asana na temat niedawnej publikacji naszego corocznego raportu Indeks anatomii pracy. Yousef zauważyła, że nowy raport Asana jest jednym z pierwszych, który ujawnia taki związek. Indeks analizuje coroczne badanie przeprowadzane przez Asanę wśród ponad 10 000 pracowników wiedzy na temat ich życia zawodowego.

Zdrowie psychiczne milenialsów i pokolenia Z w pracy

Wyniki ankiety pokazują, że milenialsi i przedstawiciele pokolenia Z jednocześnie zmagają się z syndromem oszusta, który może wystąpić, gdy ktoś doświadcza czegoś nowego, oraz z wypaleniem, które często pojawia się w połowie lub pod koniec kariery. Jedno z badań wykazało, że średni wiek osób doświadczających wypalenia wynosi 32 lata. (Najstarszy członek pokolenia Z ma w tym roku 25 lat).

„To, co mnie zaskoczyło [w wynikach badania Anatomia pracy], to związek – korelacja, a nie związek przyczynowy – między syndromem oszusta a wypaleniem. To coś nowego. To gorący temat, który zapoczątkował wiele konwersacji” – powiedział Yousef.

Aby zwalczać wypalenie i syndrom oszusta, liderzy w biznesie muszą dawać przykład zachowań, które ustanawiają normy w miejscu pracy, mówi dr Yousef. Stare powiedzenie, że menedżer nie powinien być ostatnią osobą, która opuszcza biuro każdego wieczoru, nadal brzmi prawdziwie w kontekście wypalenia. Jednak gdy nie pracujesz w biurze przez pięć dni w tygodniu, trudno jest wychwycić pozytywne sygnały, które mogą zapobiec syndromowi oszusta i wypaleniu. Nie wiadomo, kiedy wszyscy zaczynają pracę i kiedy ją kończą.

„W czasach, gdy niekoniecznie widzimy tak wiele wyraźnych wzorców w środowisku pracy zdalnej, nie wszystkie z nich są zauważane” – mówi dr Yousef.

W raporcie Indeks anatomii pracy 37% wszystkich pracowników w USA stwierdziło, że ich dni robocze nie mają wyraźnej godziny rozpoczęcia ani zakończenia, co może wynikać z braku określonych granic dotyczących pracy zdalnej.

Co menedżerowie mogą zrobić z wypaleniem i syndromem oszusta w hybrydowym świecie pracy

Co więc mogą zrobić pracownicy i ich szefowie, aby zwalczać te powiązane ze sobą syndromy w środowisku hybrydowym? Według raportu Indeks anatomii pracy chodzi o planowanie przerw w pracy:

Dr Yousef, partner akademicki Asany, zaleca „strukturę 3M dla przerw” jako kolejny system zapobiegający wypaleniu. Składa się on z przerw makro, mezo i mikro.

  • Makroprzerwy są comiesięczne i mogą trwać cały dzień, podczas którego wykonuje się czynności, które pozwalają oderwać się od pracy (np. wędrówka lub długa przejażdżka rowerem).

  • Mezoprzerwy to tygodniowe, jedno- lub dwugodzinne przerwy, które można wykorzystać na przygotowanie specjalnego posiłku lub lekcję muzyki.

  • Mikroprzerwy powinny być robione kilka razy dziennie i mogą polegać na krótkich spacerach lub medytacjach.

Wypalenie i syndrom oszusta często występują u tej samej osoby. Według raportu Indeks anatomii pracy 46% respondentów w USA przyznało, że doświadcza obu tych problemów.

W Stanach Zjednoczonych „pracownicy wiedzy” – czyli osoby, których praca polega na przetwarzaniu lub wykorzystywaniu informacji – doświadczają wypalenia zawodowego średnio częściej niż w jakimkolwiek innym regionie. Po początkowym szoku wywołanym pandemią w 2020 r. poziom wypalenia zawodowego zaczął spadać, ale nadal pozostaje wysoki i wynosi 71%. Według raportu Indeks anatomii pracy 80% pracowników wiedzy na całym świecie zmaga się z wypaleniem lub syndromem oszusta.

Dlaczego wypalenie może być związane z syndromem oszusta

Czynności okołozadaniowe, np. czyszczenie skrzynki odbiorczej, zarządzanie powiadomieniami na telefonie, nadawanie kolorów arkuszom kalkulacyjnym, ciągłe wysyłanie wiadomości i udział w przepełnionych, zbyt długich spotkaniach, uniemożliwiają pracownikom wiedzy wykonywanie satysfakcjonujących zadań, do których zostali zatrudnieni.

Walka z dokuczliwym poczuciem, że nie nadajesz się na nowe stanowisko, może objawiać się w żmudnym wykonywaniu czynności okołozadaniowych. Może to prowadzić do wypalenia pracowników na wczesnym etapie kariery, którzy zużywają swoją energię intelektualną na odhaczanie kolejnych zadań, a nie na wykonywanie pracy, do której zostali zatrudnieni.

Zwi��zek między syndromem oszusta a wypaleniem może być obecnie jedynie korelacją, ale nietrudno zauważyć, jak syndrom oszusta może prowadzić do wypalenia. Według raportu Indeks anatomii pracy około 43% pracowników twierdzi, że wypalenie jest nieodłącznym elementem dążenia do sukcesu, a 51% menedżerów zgadza się z tym stwierdzeniem.

Zmniejszenie liczby czynności okołozadaniowych to „garnek złota” dla liderów biznesu

Nick Bloom, profesor ekonomii na Uniwersytecie Stanforda i inny panelista, powiedział, że raport Anatomia pracy, który wykazał, że 60% dnia pracy pracownika wiedzy wydaje się być poświęcone na czynności okołozadaniowe, oferuje prawdziwy potencjał dla liderów biznesu. (Bloom również wziął udział w badaniu Asana Anatomia pracy).

„Gdyby udało się ograniczyć część [czynności okołozadaniowe], byłaby to ogromna korzyść pod względem produktywności” – powiedział Bloom. „W USA produktywność wzrasta o około 1% rocznie. Więc gdyby udało się wyeliminować część czynności okołozadaniowych, byłaby to prawdziwa skarbnica.

„Rozmawiając z wieloma klientami, zauważyłem, że jedną z rzeczy, na których bardzo im zależy, jest ograniczenie liczby czynności okołozadaniowych i skupienie się na rozwiązywaniu rzeczywistych problemów”.

Korzyści z lepszego skupienia: większy wpływ pracowników

Zapobieganie syndromowi oszusta i wypaleniu pozwoli zaoszczędzić siły umysłowe na rozwiązywanie dużych problemów i kluczowych kwestii związanych z pracą, mówi Tim Bowman, dyrektor ds. konkurencji i kierownik ds. marketingu produktu w Asanie.

Skupienie się na kluczowych problemach wymaga właśnie tego –skupienia. Bowman, inny panelista, powiedział, że budowanie koncentracji należy postrzegać podobnie jak zapobieganie wypaleniu. Zdolność do wyeliminowania czynników rozpraszających uwagę powinna być dyscypliną, którą pracownicy wyrabiają w sobie na wczesnym etapie kariery.

„Jeśli nie potrafisz się skoncentrować, nie możesz rozwiązywać trudnych problemów” – powiedział Bowman moderatorce Emily Epstein, szefowej działu redakcyjnego w Asana. „Jeśli nie potrafisz rozwiązywać trudnych problemów, nie będziesz w stanie sprostać dużym wyzwaniom, przed którymi stoimy w tej chwili. Na całym świecie, niezależnie od tego, czy jest to pandemia, czy lokalne problemy, czy też załamanie zaufania między ludźmi, firmami lub rządami: wszystkie te rzeczy wymagają intensywnej koncentracji”.

Wzajemne powiązania między syndromem oszusta a wypaleniem są dopiero na wczesnym etapie badań. Jednak sposób, w jaki można im zapobiegać wśród pracowników – poprzez zwiększenie koncentracji i jasności – jest już teraz możliwy do zastosowania, mówi dr Yousef.

„Skupienie to mięsień” – mówi. „Każdego dnia, niezależnie od tego, czy chcesz w to wierzyć, czy nie, trenujesz swój mózg. Albo ćwiczysz go, aby był bardziej skoncentrowany, albo ćwiczysz go, aby był mniej skoncentrowany. Ale to my jako jednostki, a nie nasze firmy, musimy mierzyć się z konsekwencjami i nagrodami”.

Powiązane zasoby

Artykuł

+110 najlepszych pytań na przełamanie lodów sprzyjających budowaniu zespołu